'Met goedgelovigheid heeft dit niks te maken'

  1. Blog
  2. Met goedgelovigheid heeft dit niks te maken
Veilig bankieren | Een klant getuigt

'Met goedgelovigheid heeft dit niks te maken'

Met lepe trucks en slinkse listen proberen online oplichters uw betaalgegevens en persoonlijke codes te weten te komen. Vaak krijgt u met phishing te maken zonder dat u het zelf door heeft. De heer Verweij vertelt over zijn ervaring met online betaalfraude.
In een aantal blogs schenken we aandacht aan online oplichting en betaalfraude. In dit artikel leest u een reconstructie van wat een klant heeft meegemaakt. Verder in de reeks vertellen we u over veelvoorkomende vormen van online oplichting, laten we onze expert cybersecurity aan het woord en lichten we toe welke maatregelen we nemen om u te beschermen.

Zaterdagochtend, 10 uur. De heer Verweij krijgt telefoon van een medewerker van zijn bank. Dat is vreemd, maar al snel blijkt waarover het gesprek gaat: zijn bankrekening staat op het punt om gehackt te worden. De bank ontdekte verdachte activiteiten. De heer Verweij moet snel actie ondernemen.

De vrouw aan de andere kant van de lijn klinkt bijzonder vriendelijk, maar ze is wel een beetje gehaast. Als ze snel ingrijpt, kan ze waarschijnlijk de rekening nog blokkeren. Daarvoor moet de heer Verweij wel zijn gebruikersnaam en digipasnummer aan haar doorgeven. Ze heeft ook de beveiligingscodes nodig, die in het scherm van de digipas verschijnen.

'Het lijkt alsof u de klantenservice aan de lijn heeft, maar dat is niet zo,' zegt Martijn Boevink, manager Client Services bij Van Lanschot. De heer Verweij heeft een oplichter aan de telefoon, die met zijn inloggegevens probeert in te loggen in zijn online-bankingomgeving. Met die inloggegevens, het digipasnummer en de beveiligingscodes kan hij geld overschrijven naar een andere rekening.

Opluchting en vertwijfeling

De heer Verweij doet wat de vrouw aan de andere kant van de lijn hem vraagt. Zij blijft vriendelijk benadrukken dat het om een noodsituatie gaat. Ook overlegt ze af en toe met een leidinggevende die meekijkt, en dat geeft de heer Verweij extra vertrouwen. Bovendien heeft de medewerker haar naam en personeelsnummer genoemd. Ze belt met een gsm-nummer, omdat ze buiten de normale openingstijden van de bank belt.

Na een spannend half uur hangt de heer Verweij op. De klantendienst kon de verdachte transactie nog net op tijd stoppen. Pas als hij even later aan zijn vrouw vertelt waarom hij op zaterdagochtend zo lang achter de computer zat, begint hij te twijfelen. Was dat zijn bank wel? En waarom moest hij zo vaak die beveiligingscodes doorgeven? Hij beslist toch maar even terug te bellen, zoekt het nummer op de website op en belt met de klantendienst.

'We krijgen een paar keer per week zo'n geschrokken klant aan de telefoon', vertelt Bas Hermans, expert fraude en veiligheidszaken bij Van Lanschot. Ze hebben twijfels bij een telefoongesprek. Zijn ze opgelicht? En als ze horen dat ze inderdaad het slachtoffer van spoofing zijn, schrikken ze enorm. In een geval zoals dat van de heer Verweij kunnen we, als we snel schakelen, de overschrijving nog blokkeren of het geld nog terughalen. We hebben contact met andere banken. Als er vermoedens van fraude zijn, kunnen we rekeningen laten blokkeren.

Geschrokken maar niet goedgelovig

Ook de heer Verweij is verbaasd. Hoe kon dit hem overkomen? En hoe komen die criminelen aan zijn gegevens? Ze wisten zijn adres, de laatste cijfers van zijn bankrekeningnummer, zijn geboortedatum … Hij schrijft alles op wat hij nog weet: de naam van de medewerkster, wat er precies werd gezegd, wat hem opviel aan haar stem. Hij doet ook aangifte van oplichting.

Gelukkig had hij snel de bank aan de telefoon. Die kon zijn rekening en zijn online-bankingtoegang blokkeren. De schade blijft beperkt, maar hij is wel flink geschrokken. Hoe kon hij zo goedgelovig zijn?

‘Met goedgelovigheid heeft het niks te maken', weet Boevink. 'Oplichters worden steeds professioneler. Ze hebben uw gegevens en weten op een slinkse manier uw vertrouwen te winnen. Het is wel heel verstandig om zo snel mogelijk vast te leggen wat je je nog van zo’n gesprek herinnert. Dat is voor ons belangrijk, zodat we andere klanten kunnen waarschuwen. En bij een aangifte bij de politie is die uitgebreide informatie ook nodig.’

Hoe komen anderen aan mijn gegevens? Die vraag krijgt Hermans regelmatig. ‘Veel persoonlijke gegevens zijn overal op het internet te vinden. Ga maar na hoe vaak een geboortedatum wordt gevraagd bij een bestelling via een webshop, hoe vaak u uw e-mailadres moet invullen en wat er allemaal op sociale media staat. Alleen mensen die nooit het internet gebruiken, kunnen volledig anoniem blijven. Dat is tegenwoordig niet realistisch. Persoonsgegevens zijn niet zo privé als gedacht.’

Bovenstaande getuigenis is gebaseerd op waargebeurde feiten. Er werd een fictieve naam gebruikt.

Slachtoffer van online oplichting?

Bel dan zo snel mogelijk 03 286 69 80. Ook van mislukte pogingen zijn we graag op de hoogte.
Bij Van Lanschot zullen we u nooit uw inloggegevens of pincode vragen. Geef ze alleen in op onze website als u daar zelf naar toe bent gesurft. Belangrijke berichten ontvangt u altijd per brief of via Van Lanschot Online.

Lees ook de andere artikels uit deze reeks

Meer weten?