Is duurzaam beleggen de motor naar een groenere toekomst?

Pieter De Ryck
Senior fondsbeheerder Van Lanschot
  1. Blog
  2. Duurzaam beleggen is de motor naar een groenere toekomst

Is duurzaam beleggen de motor naar een groenere toekomst?

Duurzaam beleggen
22 juli 2021
Senior fondsbeheerder Pieter De Ryck bekijkt de effecten van duurzaam beleggen op korte en lange termijn.

'Duurzaam beleggen draagt niks bij aan de wereld. Meer zelfs, duurzaam beleggen schaadt de planeet.'

Dat is de straffe mening van Tariq Fancy, de voormalige Chief Investment Officer duurzame beleggingen bij het Amerikaanse BlackRock, waarover hij enkele weken geleden had in De Standaard. Heeft de man gelijk? Op korte termijn wel, op langere termijn niet.

Zo stelt hij dat duurzaam beleggen niet helpt om de globale CO2-uitstoot terug te dringen. Maar klopt deze stelling ook effectief? Stel dat een vermogensbeheerder vandaag bewust niet belegt in Dirty Energy NV omdat het de helft van haar elektriciteitsproductie uit bruinkool haalt. Stel dat diezelfde vermogensbeheerder wel belegt in Clean Energy NV - een van schoonste energiebedrijven ter wereld. Bespaart de beheerder door zijn keuze dan ook maar een enkele gram CO2? Het antwoord is neen. Zowel Dirty Energy als Clean Energy blijven beiden energie produceren en verkopen aan hun klanten.

Geen verhaal van hier en nu

De duurzame reflex van de vermogensbeheerder lijkt geen zoden aan de dijk te zetten. Dat is ook de stelling van Tariq Fancy. Op het eerste zicht lijkt zijn analyse dus te kloppen. Toch maakt hij een belangrijke denkfout. Hij kijkt te veel naar het hier en nu. De klimaat- en duurzaamheidstransitie is geen verhaal van hier en nu. Het is een proces.

Zo vergeet hij bijvoorbeeld dat vermogensbeheerders niet alleen staan. Zo is er ook een duurzame gedrags- en mentaliteitsverandering bij regelgevers, consumenten, beleidsmakers en bedrijven. Vermogensbeheerders zijn op dat gebied bijzonder belangrijke spelers. Zij verzetten mee de bakens en de normen voor bedrijven.

Laat ons de lage emissiezone (LEZ) als voorbeeld nemen. Volgens sommigen is die niet meer dan een asociale pestmaatregel die bovendien weinig tot niets aan de globale luchtkwaliteit zal verbeteren. Dieselwagens worden namelijk nog steeds op aanzienlijke schaal geproduceerd en verkocht - ook in ons land. Bovendien kan je in de praktijk nog altijd een vergunning 'afkopen' voor je vervuilende dieselwagen. Verkoop je hem toch, dan duikt hij wellicht in Oost-Europa of Afrika terug op. Ook daar zal die auto CO2 en roet uitstoten.

Tot zover lijkt de LEZ de theorie van Tariq volledig te ondersteunen. Maar hier geldt opnieuw de denkfout van het denken in het hier en nu. Bij een volgende aankoopbeslissing, zullen consumenten wel rekening houden met de lage emissiezone en kiezen voor schonere wagens. Doe dat voldoende lang en ook autoproducenten zullen hun gedrag aanpassen. Het gedrag van consumenten stuurt uiteindelijk de beslissingen van producenten - niet omgekeerd. Net zoals het gedrag van vermogensbeheerders ook het gedrag van producenten stuurt. Wie geen investeerders meer vindt, vindt geen kapitaal meer en wordt op die manier door de markt afgestraft.

De kracht van de duurzaamheidstrein

Ondanks het feit dat we nog maar aan het begin van de duurzaamheidstransitie staan, zien we vandaag in de praktijk al tal van belangrijke voorbeelden. Activistische aandeelhouders zetten zware publieke en mediatieke druk op grote bedrijven en dwingen hen tot het afstoten van vervuilende activiteiten. Grote institutionele beheerders laten bedrijven vallen die niet toekomstbestendig zijn. Nationale en supranationale regelgevers werken aan een steeds duidelijker en transparanter kader voor duurzaam beleggen. Europese beleidsmakers bestuderen de mogelijkheden van een CO2-grensheffing.

Verschillende maatschappelijke actoren sluiten dus de rangen en het net rond vervuilende bedrijven. Wie niet volgt, houdt misschien vandaag het hoofd nog boven water, maar dreigt morgen geïsoleerd te raken. Geen investeerders meer, geen financierders meer, geen klanten meer, geen vergunningen meer.

Veel mensen - waaronder schijnbaar Tariq Fancy - onderschatten nog de kracht van de duurzaamheidstrein. Die trein is misschien nog maar net op gang gekomen maar de effecten ervan op de langere termijn zullen zich laten voelen. De klimaattrein ging misschien traag van start, maar eens op snelheid is hij niet meer te stoppen.

Weet u hier graag meer over? Senior fondsbeheerder Pieter De Ryck geeft extra tekst en uitleg in dit interview in Investment Officer. (U heeft een account nodig om het artikel te lezen.)

Pieter De Ryck
Senior fondsbeheerder Van Lanschot